Κατηγορία: Καρδιολογικά νέα Για το κοινό

Κανείς δεν είναι σίγουρος για την βέλτιστη αντιμετώπιση της επιδημίας του κορωνοιού COVID19. Το γεγονός πως σχεδόν όλες οι χώρες προσχωρούν στη λογική αυστηρών μέτρων βασίζεται κυρίως στον φόβο υπερφόρτωσης των συστημάτων υγείας καθώς και σε επιδημιολογικές αναλύσεις που υποδεικνύουν πως δεν υφίσταται εναλλακτική λύση την παρούσα χρονική στιγμή.
Μια τέτοια ενδελεχής επιδημιολογική ανάλυση από το Imperial College του Λονδίνου αποδίδει ανακοπή του 1/3 της μετάδοσης στο κλείσιμο σχολείων/εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, 1/3 στα μέτρα περιορισμού επαφών (social distancing) με το υπόλοιπο 1/3 να αντιστοιχεί στη μετάδοση εντός σπιτιού. Το συπέρασμα της μελέτης είναι πως τυχόν περιορισμός των ευπαθών ομάδων με κυκλοφορία των υπολοίπων προς επίτευξη ανοσίας αγέλης (herd immunity) θα οδηγούσε σε ανάγκη κλινών Εντατικής Θεραπείας οκταπλάσια από αυτήν του Ηνωμένου Βασιλείου, δηλαδή εικόνες χειρότερες από αυτές της Ιταλίας.

Φαίνεται πως τα συμπτώματα από τον COVID19 είναι συχνά ήπια με ένα μικρό ποσοστό να χρειάζεται νοσηλεία, κάποτε όμως σε μονάδες εντατικής θεραπείας, από όπου προκύπτουν και οι αναχωρήσεις ασθενών. Η θνητότητα (ποσοστό των αναχωρήσεων) υπολογίζεται σήμερα από 0,2 έως 2%, αλλά σύντομα θα είμαστε σε θέση να την καθορίσουμε με ακρίβεια, έχοντας αξιόπιστα στοιχεία για τον παρανομαστή του κλάσματος (το σύνολο των νοσούντων από COVID19). Φαίνεται πάντως πως οι αναχωρήσεις προκύπτουν σε όσους πάσχουν ήδη από κάποιο νόσημα και αφορούν, σχεδόν πάντα, υπερήλικες. Τα στοιχεία που έχουμε στη διάθεση μας από τη γειτονική Ιταλία, όπου η κατανομή των ασθενών που έχασαν τη μάχη ανά ηλικιακή ομάδα είναι εντυπωσιακή: τα 2/3 αφορούν στις ηλικίες 70 έως 90 ετών (32,5% 70 με 79 και 42% 80 με 89 ετών), το 15% αφορά ασθενείς άνω των 90 ετών, το 8,5% ασθενείς 60 έως 69 ετών και λιγότερο από 3% ασθενείς 50 έως 59 ετών. Στον βαθμό που αυτή η σχεδόν αποκλειστική «προτίμηση» του COVID19 για τους υπερήλικες επιβεβαιωθεί και από τα δεδομένα σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, δείχνει έναν ξεκάθαρο στόχο στην προστασία συγκεκριμένης μερίδας του πληθυσμού. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με ακόμα μεγαλύτερη προφύλαξη τόσο ασθενών με χαμηλή ανοσία και καρδιοαναπνευστικές παθήσεις (ομάδες υψηλού κινδύνου) όσο και των υπερηλίκων, οι οποίοι πρέπει να έχουν απόλυτη προτεραιότητα στην αναζήτηση ιατρικής φροντίδας. Οι υπόλοιποι, στη μεγάλη τους πλειοψηφία, θα νοσήσουν χωρίς δραματικά επακόλουθα και καλό θα είναι να μην απευθυνθούν καν σε νοσοκομείο.

Η σύσταση σε όσους έχουν γριπώδη συνδρομή, πιθανότατα από COVID19, να μην απευθυνθούν σε νοσοκομειακές δομές είναι μεγάλης σημασίας, αν θέλουμε το υγειονομικό σύστημα να μπορέσει να ανταπεξέλθει στον όγκο των ασθενών που θα χρειαστούν νοσηλεία. Ο τελευταίος θα είναι σιγουρότατα αυξημένος, πιθανόν σε βαθμό αδυναμίας του υγειονομικού συστήματος και των λειτουργών της υγείας να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις των ασθενών. Κρίσιμη παράμετρος ώστε να αντέξει το σύστημα υγείας της χώρας είναι η διασπορά των αναπόφευκτων κρουσμάτων σε μεγάλο χρονικό διάστημα, ώστε και καλύτερη προετοιμασία να υπάρξει και να μειωθεί το φορτίο στις υγειονομικές δομές κάθε δεδομένη χρονική στιγμή.
(Προδημοσίευση από το περιοδικό “Ρυθμοί της Καρδιάς”, τεύχος Μαρτίου/Απριλίου)

Ο κίνδυνος απέναντι στην επιδημία του κορονωιού COVID19 εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ηλικία και τυχόν προυπάρχοντα νοσήματα. Φαίνεται πως η αρτηριακή υπέρταση και ο σακχαρώδης διαβήτης αυξάνουν τον σχετικό κίνδυνο. Από τις καρδιακές νόσους η καρδιακή ανεπάρκεια είναι αυτή που συνεπάγεται τον μεγαλύτερο κίνδυνο. Η στεφανιαία νόσος με καλή λειτουργία της καρδιάς και οι περισσότερες από τις καρδιακές αρρυθμίες δεν κατατάσουν, από μόνες τους, κάποιον στις ομάδες υψηλού κινδύνου.
Δείτε αναλυτικά κατά νόσημα σχετική δημοσίευση του συναδέλφου και συνεργάτη Δημήτρη Τσιαχρή

Στην εποχή της επιδημίας του κορωνοιού COVID19 η καρδιολογική κοινότητα προσπαθεί να παρέχει υψηλού επιπέδου υπηρεσίες τόσο σε ασθενείς θετικούς στον ιό όσο και στους υπόλοιπους καρδιολογικούς ασθενείς, περιορίζοντας ταυτόχρονα την διασπορά του COVID19.
Δημοσιεύθηκαν ήδη οι πρώτες οδηγίες όσον αφορά στις επεμβάσεις στο Αιμοδυναμικό Εργαστήριο, όπου προκρίνεται η αναβολή πράξεων, όταν αυτό δεν συνεπάγεται κίνδυνο για την ζωή των ασθενών, ώστε να μπορούμε να ανταποκριθούμε στις επείγουσες καταστάσεις.
Για περισσότερα σχετικά μπορείτε να δείτε και εδώ.

Η κατανάλωση καφέ δεν επιδρά αρνητικά στην υγεία μας, αλλά αντίθετα αυξάνει κατά τι τα χρόνια της ζωής μας, σύμφωνα με σχετική μελέτη της Ιατρικής Σχολής του Χάρβαρντ, η οποία έχει δημοσιευθεί

στο περιοδικό της Αμερικανικής Εταιρείας Καρδιολογίας (Circulation).

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο

Το φάντασμα της ελευθερίας

Υπάρχουν άνθρωποι που θεωρούν καθήκον τους να υπερασπιστούν το δικαίωμα του καπνίζειν σε κλειστούς δημόσιους χώρους, θεωρώντας πως οι σχετικές απαγορευτικές ρυθμίσεις αποτελούν περιορισμό της ελευθερίας του ατόμου. Θα συμφωνήσουμε πως πράγματι η ελευθερία μας περιορίζεται, αλλά αυτό είναι αναπόφευκτο για να διασφαλιστεί το κοινό καλό. Ζώντας σε οργανωμένες κοινωνίες συμφωνούμε να απόσχουμε από πράξεις που βλάπτουν το σύνολο. Ανάμεσα στους αναπόφευκτους περιορισμούς της ελευθερίας μας εξέχουσα θέση κατέχουν ενέργειες, που μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο τη σωματική ακεραιότητα των άλλων. Περιορίζουμε πράγματι την ελευθερία μας, για παράδειγμα, όταν βρισκόμαστε στη θέση του οδηγού ενός αυτοκινήτου: μας απαγορεύεται να πιούμε οινοπνευματώδη (παρόλο που μας προξενούν μια γλυκιά ευφορία), να υπερβούμε καθορισμένα όρια ταχύτητας (τα οποία είναι σκανδαλωδώς χαμηλότερα από τις δυνατότητες του αυτοκινήτου μας) ή να συνεχίσουμε την πορεία μας σε μια διασταύρωση, αν δεν έχουμε προτεραιότητα. Υπάρχουν μάλιστα διασταυρώσεις με κόκκινους σηματοδότες, όπου μπορεί να καταναλώνουμε καθημερινώς μεγάλο μέρος του πολύτιμου χρόνου μας περιμένοντας (αυτή κι αν είναι στέρηση της ελευθερίας μας)!

Δεν είδαμε ποτέ κάποια καταγγελία της νομοθεσίας που προβλέπει ποινές σε ενδεχόμενη  παραβίαση του κόκκινου σηματοδότη στο όνομα της υπεράσπισης της ελευθερίας επιλογής του ατόμου, ως προάσπιση δηλαδή των ατομικών μας δικαιωμάτων. Κανείς δεν διανοήθηκε να υιοθετήσει μια κατάφωρα αντικοινωνική συμπεριφορά εν ονόματι της ατομικής ελευθερίας. Η κριτική σε αντίστοιχους περιορισμούς της ελευθερίας έχει στο στόχαστρο της το «κράτος πατερούλη» (nanny state, ο αγγλικός όρος) και αφορά σε επιβαλλόμενους περιορισμούς για την προστασία του ατόμου από ενέργειες ή παραλείψεις του, που δεν θέτουν σε κίνδυνο τους άλλους, παρά μόνο τον ίδιο. Περιπτώσεις δηλαδή κατά τις οποίες το κράτος αντιμετωπίζει τους πολίτες όπως ένας αυστηρός κηδεμόνας τα ανήλικα τέκνα του, που χρήζουν προστασίας. Η επιβολή προστίμου σε μοτοσικλετιστές που δεν φορούν κράνος είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: η αμιγώς φιλελεύθερη στάση είναι επικριτική απέναντι στον περιορισμό της ατομικής ελευθερίας, που επιφέρουν αντίστοιχες ρυθμίσεις, στον βαθμό που ο παραβάτης δεν βλάπτει τους άλλους, παρά μόνο τον εαυτό του. Υπάρχουν αντεπιχειρήματα που προσπαθούν να αναδείξουν βλάβη για το κοινωνικό σύνολο από την απερισκεψία του μοτοσικλετιστή εκείνου, που ζει ως φυτό για δεκαετίες μετά από τραυματισμό. Υπάρχουν επίσης γκρίζες ζώνες, όπου διερευνάται ενδεχόμενη έμμεση επιβλαβής επίδραση ενεργειών ή παραλείψεων μας στους γύρω μας, όπως για παράδειγμα  η μη εφαρμογή ζώνης κατά την οδήγηση με αυτοκίνητο. Τα παραπάνω έχουν προκαλέσει σύνθετες συζητήσεις, συχνά με τεχνικές λεπτομέρειες, πάντοτε όμως επί της ακόλουθης αρχής: μπορώ ελεύθερα να υιοθετώ πρακτικές αποδεδειγμένα επικίνδυνες για εμένα προσωπικά, όταν δεν θέτω σε κίνδυνο την υγεία των άλλων; Δεν διανοήθηκε ποτέ κανείς να διεκδικήσει ανεμπόδιστη άσκηση ατομικών δικαιωμάτων που θέτουν σε κίνδυνο τη σωματική ακεραιότητα των υπολοίπων.

Η απαγόρευση του καπνίσματος μειώνει εμφράγματα και εγκεφαλικά επεισόδια

Όπως δυστυχώς συμβαίνει με το κάπνισμα. Στη χώρα μας ουκ ολίγοι διεκδικούν, στο όνομα της ατομικής ελευθερίας, την άσκηση ενός δικαιώματος που έχει αποδεδειγμένα συνέπειες για την υγεία όλων, δηλαδή και των υπολοίπων, καπνιστών και μη. Η ψήφιση του νόμου που απαγόρευσε το κάπνισμα σε κλειστούς δημόσιους χώρους το καλοκαίρι του 2009 ακολούθησε μια σειρά επιτυχημένων αντίστοιχων νόμων σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες λίγα χρόνια ενωρίτερα. Το 2009 είχαμε ήδη μετρήσιμα αποτελέσματα από την εφαρμογή των αντικαπνιστικών νόμων, τα οποία δημοσιεύθηκαν σε έγκυρα ιατρικά περιοδικά. Είχαμε παντού (Σκωτία, Γαλλία και Ιταλία) μειώσεις της επίπτωσης εμφραγμάτων και εγκεφαλικών επεισοδίων από 12% έως και 19%. Φάνηκε δηλαδή πως αποφεύχθηκαν ένα στα έξι περίπου εμφράγματα και εγκεφαλικά επεισόδια, αποτέλεσμα ιδιαιτέρως εντυπωσιακό και με αξιοσημείωτη ευεργετική επίδραση στο επίπεδο της υγείας των πολιτών. Σε ενδεχόμενη εφαρμογή του νόμου και στη χώρα μας δικαιούμαστε να προσδοκούμε, υπολογίζοντας ως μέση επιτευχθείσα μείωση το 15%, περίπου 3.000 λιγότερα εμφράγματα ετησίως και άλλα τόσα λιγότερα εγκεφαλικά επεισόδια, με αποτέλεσμα  να αποφεύγονται περίπου 1.500 απώλειες ανθρώπινων ζωών και βέβαια πάμπολλες αναπηρίες. Τα στοιχεία αυτά αφορούν μόνο σε εμφράγματα και εγκεφαλικά, επειδή οι διαφορές είναι εύκολο να αξιολογηθούν αμέσως μετά την εφαρμογή του αντικαπνιστικού νόμου. Αναμένεται επίσης ευεργετική επίδραση στην μείωση πολλών μορφών καρκίνου, αποφεύγοντας ανθρώπινες απώλειες και αναπηρίες, αλλά χρειάζεται μελέτη σε βάθος χρόνου για να μπορέσουμε να ανιχνεύσουμε τις αντίστοιχες μεταβολές. Όσον αφορά στα εμφράγματα και στα εγκεφαλικά, εκτός από την πιθανολογούμενη ευεργετική μακροχρόνια επίδραση των αντικαπνιστικών νόμων, διαπιστώσαμε ήδη την αξιοσημείωτη μείωση τους ένα χρόνο μετά την εφαρμογή των σχετικών ρυθμίσεων. Οι μετρήσεις βασίστηκαν στις εισαγωγές στα νοσοκομεία των χωρών το διάστημα πριν και μετά την εφαρμογή των νόμων και φαίνεται πως αφορούν τόσο σε μη καπνιστές όσο και σε καπνιστές.

Η ελληνική ιδιοτυπία, αυτή που παράγει αποτυχίες

Δικαιούται κανείς να αναρωτηθεί: Όλοι αυτοί που συζητούν εμβριθώς στα Μ.Μ.Ε., αναλύοντας τα ατομικά δικαιώματα, που πλήττονται από ενδεχόμενη εφαρμογή του αντικαπνιστικού νόμου ή την πιθανολογούμενη πτώση της κίνησης όσων καταστημάτων τον εφαρμόσουν, γνωρίζουν άραγε τι μας κοστίζει η ανεμπόδιστη εφαρμογή του ατομικού δικαιώματος του καπνίσματος σε κλειστούς δημόσιους χώρους; Γνωρίζουν πως η προστασία της ατομικής ελευθερίας, στη συγκεκριμένη περίπτωση, αντιστοιχεί σε 1500 νεκρούς ετησίως; Αν το γνωρίζουν, και το αποδέχονται ως αναγκαίο τίμημα στον βωμό της ατομικής ελευθερίας, είναι επικίνδυνοι. Αν δεν το γνωρίζουν, μάλλον συζητάμε άπαντες στον αέρα, χωρίς να ξεκινάμε από τα πραγματικά δεδομένα του προβλήματος, που καλούμαστε να αναλύσουμε. Η δεύτερη στάση, που αποφεύγει τα νούμερα και τις στατιστικές, βάζοντας στην θέση τους ιδεολογήματα, είναι δυστυχώς ενδημική στον δημόσιο διάλογο στη χώρα μας. Ψάξτε την πίσω από κάθε αποτυχία μας ή, αν θέλετε, κάθε χρεωκοπία μας.

Η συγκεκριμένη αποτυχία, αυτή που αφορά στην εφαρμογή του αντικαπνιστικού νόμου, ήταν προδιαγεγραμμένη. Όπως σε τόσα άλλα θέματα οργάνωσης του δημόσιου χώρου, δεν χρειαζόταν να ανακαλύψουμε την Αμερική, αλλά απλώς να αντιγράψουμε όσα ήδη εφάρμοζαν οι «κουτόφραγκοι» με προσαρμογές στην δική μας, την ελληνική πραγματικότητα. Να φροντίσουμε δηλαδή να έχουμε ενισχυμένους μηχανισμούς ελέγχου και ιδιαίτερα υψηλά πρόστιμα για τους παραβάτες, αφού έχει αποδειχθεί πως συμμορφωνόμαστε δυσκολώτερα από εκείνους σε περιοριστικούς νόμους. Κάναμε ακριβώς το αντίθετο. Με ανύπαρκτους μηχανισμούς ελέγχου και τη δημόσια συζήτηση να αποκρύπτει τους τραγικούς αριθμούς, συνεχίζουμε να θρηνούμε ετησίως 1500 ανθρώπινες απώλειες και πολλές χιλιάδες αναπηρίες συνανθρώπων μας, για να είμαστε «ελεύθεροι».

Αποτυγχάνουμε όχι επειδή δεν μπορούμε, αλλά επειδή δεν αποφασίζουμε να επιτύχουμε. Η παρουσία των σημαντικότερων παραμέτρων που μας οδηγούν σε αποτυχίες αναδεικνύονται στον αντικαπνιστικό νόμο: δεν ασχολούμαστε με τα δεδομένα των προβλημάτων (τους αριθμούς), αλλά καθορίζουμε τη στάση μας με ιδεολογήματα. Δεν αλλάζουμε πάγιους κοινωνικούς και πολιτιστικούς εθισμούς μας, ακόμα κι όταν αποδεικνύονται καταστροφικοί. Δεν θέλουμε να σεβόμαστε νόμους και κανόνες και γι αυτό δεν δημιουργούμε αξιόπιστους μηχανισμούς για την τήρηση τους.

(Δημοσιεύθηκε στους “Ρυθμούς της Καρδιάς”, διμηνιαία έκδοση του ΕΛ.Ι.ΚΑΡ., τεύχος Μαίου/Ιουνίου)

 

 

 

 

Τα κατοικίδια ζώα φαίνονται να μειώνουν την πιθανότητα στεφανιαίας νόσου σε όσους δεν έχουν σχετικό ιστορικό, ενώ δεν αποκλείεται να αυξάνουν και τα χρόνια ζωής ανθρώπων που έχουν ιστορικό της νόσου.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο

Η μνήμη μας είναι καλύτερη μετά από έναν καφέ σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου Johns Hopkins, η οποία δημοσιεύεται σε ιατρικό περιοδικό (Nature Neuroscience).

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο

Στο Παγκόσμιο Καρδιολογικό Συνέδριο παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα ανάλυσης του Πανεπιστημίου Harvard (Dr Thomas Gaziano) σχετικά με τις ευεργετικές επιπτώσεις από ενδεχόμενα μέτρα περιορισμού του αλατιού στις τροφές.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο

Το ποσοστό καπνιστών στις Η.Π.Α. μειώνεται διαρκώς: από 16,8% στην πλέον πρόσφατη επιδημιολογική έρευνα σε λιγότερο από 15% στην ανακοίνωση των στοιχείων για το πρώτο εξάμηνο του 2015 .

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο

123..
«
»