Νεότερες δημοσιεύσεις

Η αξία θετικού τεστ ανίχνευσης Covid19 μετά από νόσηση

Όταν γράφονται αυτές οι γραμμές έχουμε ικανή διασπορά του ιού στην Αττική και αρκετούς ασθενείς που αναρρώνουν μετά από νοσηλεία στο νοσοκομείο. Η συνήθης ερώτηση των οικείων, ιδιαίτερα αν είναι καρδιοπαθείς, είναι πόσες ημέρες χρειάζεται να αποφύγουν την επαφή μαζί τους. Οι πλέον αναλυτικές σχετικές οδηγίες προέρχονται από το CDC (Center For Disease Control And Rrevention) των Η.Π.Α. και συστήνουν στους αναρωνύοντες δεκαήμερη (10 ημέρες) καραντίνα από την έναρξη των συμπτωμάτων της νόσου, με ταυτόχρονη προυπόθεση να παραμένουν απύρετοι για ένα τουλάχιστον εικοσιτετράωρο πριν τη λήξη της. Το διάστημα αυτό αυξάνεται στις είκοσι ημέρες αν πρόκειται για ιδιαιτέρως βαρεία νόσηση ή αφορά υπερήλικες αναρρωνύοντες ασθενείς με υποκείμενα νοσήματα. Ο λόγος της διαφοροποίησης ωφείλεται στην απουσία ανεύρεσης αναπαραγόμενου ιού στα δείγματα ασθενών με ελαφρά ή μέτρια νόσο δέκα ημέρες μετά την έναρξη των συμπτωμάτων, ενώ σε ασθενείς με βαρεία εικόνα (μακρά πορεία, διασωλήνωση) ανιχνεύεται σε ποσοστό έως 5% την δεκάτη πέμπτη (15η) ημέρα από την έναρξη των συμπτωμάτων (https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/hcp/duration-isolation.html).

Συχνά προκαλείται ανησυχία στο οικογενειακό ή το εργασιακό περιβάλλον του αναρρωνύοντος από την παρουσία θετικής εξέτασης ανίχνευσης κορωνοιού στο ρινοφάρυγγα πολλές ημέρες μετά την έξοδό τους από το νοσοκομείο, με αποτέλεσμα να ταλαιπωρούνται τόσο οι ίδιοι όσο και όσοι τους συναναστρέφονται από αδικαολόγητη παράταση της καραντίνας. Δεν πρέπει να συγχέεται η ανίχνευση του ιού με τη δυνατότητα του να πολλαπλασιάζεται, που αποτελεί προυπόθεση για να είναι μεταδοτικός. Σε πολλές μελέτες ανιχνεύεται η παρουσία κορονωιού στις αεροφόρες οδούς αναρρωνυόντων ασθενών έως και 17 ημέρες, κατά μέσο όρο, από την έναρξη των συμπτωμάτων. Κάποιοι μάλιστα έχουν PCR θετικό έως και πολλές εβδομάδες αργότερα (έως 83 ημέρες σε μεμονωμένη περίπτωση ασθενούς!). Σε καμμία όμως από τις σχετικές μελέτες δεν ανιχνεύθηκε μεταδοτικός ιός, δηλαδή ιός με δυνατότητα πολλαπλασιασμού, μετά την ένατη (9η) ημέρα από την έναρξη των συμπτωμάτων (Cevik M, et al. Lancet Microbe 2021;2(1):e13-e22).

Από δημοσίευση στο περιοδικό “Στους Ρυθμούς της Καρδιάς”, τεύχος Μαίου/Ιουνίου

Στην εποχή της πανδημίας του COVID19 έχει δημιουργηθεί ανησυχία όσον αφορά σειρά πολύ διαδεδομένων αντιυπερτασικών φαρμάκων. Πρόκειται για φάρμακα που αναστέλλουν το μετατρεπτικό ένζυμο της αγγειοτενσίνης (ΑMEA) και άλλα που αναστέλλουν τους υποδοχείς της αγγειοτενσίνης ΙΙ (ΑΥΑ). Το σύστημα ρενίνης/αγγειοτενσίνης είναι πολύ σημαντικό στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και οι δύο αυτές κατηγορίες φαρμάκων πολύτιμες στην αντιμετώπιση της αρτηριακής υπέρτασης.

Ο λόγος που άνοιξε η σχετική συζήτηση είναι η ενδεχόμενη αύξηση της μεταδοτικότητας του κορωνοιού, όταν κανείς λαμβάνει είτε ΑΜΕΑ είτε ΑΥΑ, η οποία θεωρείται πιθανή, μελετώντας στο εργαστήριο τον τρόπο μετάδοσης προηγούμενων παρόμοιων ιών και, λιγότερο, του COVID19.

H American Heart Association και το American College of Cardiology εξέδωσαν οδηγία να μην μεταβάλλεται η παρούσα αντιυπερτασική αγωγή. Μία λογική σύσταση αφού δεν έχουμε καθόλου κλινικά δεδομένα που να υποστηρίζουν την αλλαγή στη θεραπεία.

Ο κίνδυνος απέναντι στην επιδημία του κορονωιού COVID19 εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ηλικία και τυχόν προυπάρχοντα νοσήματα. Φαίνεται πως η αρτηριακή υπέρταση και ο σακχαρώδης διαβήτης αυξάνουν τον σχετικό κίνδυνο. Από τις καρδιακές νόσους η καρδιακή ανεπάρκεια είναι αυτή που συνεπάγεται τον μεγαλύτερο κίνδυνο. Η στεφανιαία νόσος με καλή λειτουργία της καρδιάς και οι περισσότερες από τις καρδιακές αρρυθμίες δεν κατατάσουν, από μόνες τους, κάποιον στις ομάδες υψηλού κινδύνου.

Με τους διαδοχικούς περιορισμούς στην κυκλοφορία και γενικότερα στην κινητικότητα, ας μην ξεχνάμε πόσο σημαντική είναι η άσκηση, ακόμα και αυτή με χαμηλά φορτία, όπως το βάδισμα. Τα κατοικίδια ζώα που, χαριτολογώντας, τα αναδείξαμε σε πρόφαση μετακινήσεων, ξέρουμε πως μειώνουν την πιθανότητα στεφανιαίας νόσου σε όσους δεν έχουν σχετικό ιστορικό, ενώ δεν αποκλείεται να αυξάνουν και τα χρόνια ζωής ανθρώπων που έχουν ιστορικό της νόσου.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο

Το φάντασμα της ελευθερίας

Υπάρχουν άνθρωποι που θεωρούν καθήκον τους να υπερασπιστούν το δικαίωμα του καπνίζειν σε κλειστούς δημόσιους χώρους, θεωρώντας πως οι σχετικές απαγορευτικές ρυθμίσεις αποτελούν περιορισμό της ελευθερίας του ατόμου. Θα συμφωνήσουμε πως πράγματι η ελευθερία μας περιορίζεται, αλλά αυτό είναι αναπόφευκτο για να διασφαλιστεί το κοινό καλό. Ζώντας σε οργανωμένες κοινωνίες συμφωνούμε να απόσχουμε από πράξεις που βλάπτουν το σύνολο. Ανάμεσα στους αναπόφευκτους περιορισμούς της ελευθερίας μας εξέχουσα θέση κατέχουν ενέργειες, που μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο τη σωματική ακεραιότητα των άλλων. Περιορίζουμε πράγματι την ελευθερία μας, για παράδειγμα, όταν βρισκόμαστε στη θέση του οδηγού ενός αυτοκινήτου: μας απαγορεύεται να πιούμε οινοπνευματώδη (παρόλο που μας προξενούν μια γλυκιά ευφορία), να υπερβούμε καθορισμένα όρια ταχύτητας (τα οποία είναι σκανδαλωδώς χαμηλότερα από τις δυνατότητες του αυτοκινήτου μας) ή να συνεχίσουμε την πορεία μας σε μια διασταύρωση, αν δεν έχουμε προτεραιότητα. Υπάρχουν μάλιστα διασταυρώσεις με κόκκινους σηματοδότες, όπου μπορεί να καταναλώνουμε καθημερινώς μεγάλο μέρος του πολύτιμου χρόνου μας περιμένοντας (αυτή κι αν είναι στέρηση της ελευθερίας μας)!

Δεν είδαμε ποτέ κάποια καταγγελία της νομοθεσίας που προβλέπει ποινές σε ενδεχόμενη  παραβίαση του κόκκινου σηματοδότη στο όνομα της υπεράσπισης της ελευθερίας επιλογής του ατόμου, ως προάσπιση δηλαδή των ατομικών μας δικαιωμάτων. Κανείς δεν διανοήθηκε να υιοθετήσει μια κατάφωρα αντικοινωνική συμπεριφορά εν ονόματι της ατομικής ελευθερίας. Η κριτική σε αντίστοιχους περιορισμούς της ελευθερίας έχει στο στόχαστρο της το «κράτος πατερούλη» (nanny state, ο αγγλικός όρος) και αφορά σε επιβαλλόμενους περιορισμούς για την προστασία του ατόμου από ενέργειες ή παραλείψεις του, που δεν θέτουν σε κίνδυνο τους άλλους, παρά μόνο τον ίδιο. Περιπτώσεις δηλαδή κατά τις οποίες το κράτος αντιμετωπίζει τους πολίτες όπως ένας αυστηρός κηδεμόνας τα ανήλικα τέκνα του, που χρήζουν προστασίας. Η επιβολή προστίμου σε μοτοσικλετιστές που δεν φορούν κράνος είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: η αμιγώς φιλελεύθερη στάση είναι επικριτική απέναντι στον περιορισμό της ατομικής ελευθερίας, που επιφέρουν αντίστοιχες ρυθμίσεις, στον βαθμό που ο παραβάτης δεν βλάπτει τους άλλους, παρά μόνο τον εαυτό του. Υπάρχουν αντεπιχειρήματα που προσπαθούν να αναδείξουν βλάβη για το κοινωνικό σύνολο από την απερισκεψία του μοτοσικλετιστή εκείνου, που ζει ως φυτό για δεκαετίες μετά από τραυματισμό. Υπάρχουν επίσης γκρίζες ζώνες, όπου διερευνάται ενδεχόμενη έμμεση επιβλαβής επίδραση ενεργειών ή παραλείψεων μας στους γύρω μας, όπως για παράδειγμα  η μη εφαρμογή ζώνης κατά την οδήγηση με αυτοκίνητο. Τα παραπάνω έχουν προκαλέσει σύνθετες συζητήσεις, συχνά με τεχνικές λεπτομέρειες, πάντοτε όμως επί της ακόλουθης αρχής: μπορώ ελεύθερα να υιοθετώ πρακτικές αποδεδειγμένα επικίνδυνες για εμένα προσωπικά, όταν δεν θέτω σε κίνδυνο την υγεία των άλλων; Δεν διανοήθηκε ποτέ κανείς να διεκδικήσει ανεμπόδιστη άσκηση ατομικών δικαιωμάτων που θέτουν σε κίνδυνο τη σωματική ακεραιότητα των υπολοίπων.

Η απαγόρευση του καπνίσματος μειώνει εμφράγματα και εγκεφαλικά επεισόδια

Όπως δυστυχώς συμβαίνει με το κάπνισμα. Στη χώρα μας ουκ ολίγοι διεκδικούν, στο όνομα της ατομικής ελευθερίας, την άσκηση ενός δικαιώματος που έχει αποδεδειγμένα συνέπειες για την υγεία όλων, δηλαδή και των υπολοίπων, καπνιστών και μη. Η ψήφιση του νόμου που απαγόρευσε το κάπνισμα σε κλειστούς δημόσιους χώρους το καλοκαίρι του 2009 ακολούθησε μια σειρά επιτυχημένων αντίστοιχων νόμων σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες λίγα χρόνια ενωρίτερα. Το 2009 είχαμε ήδη μετρήσιμα αποτελέσματα από την εφαρμογή των αντικαπνιστικών νόμων, τα οποία δημοσιεύθηκαν σε έγκυρα ιατρικά περιοδικά. Είχαμε παντού (Σκωτία, Γαλλία και Ιταλία) μειώσεις της επίπτωσης εμφραγμάτων και εγκεφαλικών επεισοδίων από 12% έως και 19%. Φάνηκε δηλαδή πως αποφεύχθηκαν ένα στα έξι περίπου εμφράγματα και εγκεφαλικά επεισόδια, αποτέλεσμα ιδιαιτέρως εντυπωσιακό και με αξιοσημείωτη ευεργετική επίδραση στο επίπεδο της υγείας των πολιτών. Σε ενδεχόμενη εφαρμογή του νόμου και στη χώρα μας δικαιούμαστε να προσδοκούμε, υπολογίζοντας ως μέση επιτευχθείσα μείωση το 15%, περίπου 3.000 λιγότερα εμφράγματα ετησίως και άλλα τόσα λιγότερα εγκεφαλικά επεισόδια, με αποτέλεσμα  να αποφεύγονται περίπου 1.500 απώλειες ανθρώπινων ζωών και βέβαια πάμπολλες αναπηρίες. Τα στοιχεία αυτά αφορούν μόνο σε εμφράγματα και εγκεφαλικά, επειδή οι διαφορές είναι εύκολο να αξιολογηθούν αμέσως μετά την εφαρμογή του αντικαπνιστικού νόμου. Αναμένεται επίσης ευεργετική επίδραση στην μείωση πολλών μορφών καρκίνου, αποφεύγοντας ανθρώπινες απώλειες και αναπηρίες, αλλά χρειάζεται μελέτη σε βάθος χρόνου για να μπορέσουμε να ανιχνεύσουμε τις αντίστοιχες μεταβολές. Όσον αφορά στα εμφράγματα και στα εγκεφαλικά, εκτός από την πιθανολογούμενη ευεργετική μακροχρόνια επίδραση των αντικαπνιστικών νόμων, διαπιστώσαμε ήδη την αξιοσημείωτη μείωση τους ένα χρόνο μετά την εφαρμογή των σχετικών ρυθμίσεων. Οι μετρήσεις βασίστηκαν στις εισαγωγές στα νοσοκομεία των χωρών το διάστημα πριν και μετά την εφαρμογή των νόμων και φαίνεται πως αφορούν τόσο σε μη καπνιστές όσο και σε καπνιστές.

Η ελληνική ιδιοτυπία, αυτή που παράγει αποτυχίες

Δικαιούται κανείς να αναρωτηθεί: Όλοι αυτοί που συζητούν εμβριθώς στα Μ.Μ.Ε., αναλύοντας τα ατομικά δικαιώματα, που πλήττονται από ενδεχόμενη εφαρμογή του αντικαπνιστικού νόμου ή την πιθανολογούμενη πτώση της κίνησης όσων καταστημάτων τον εφαρμόσουν, γνωρίζουν άραγε τι μας κοστίζει η ανεμπόδιστη εφαρμογή του ατομικού δικαιώματος του καπνίσματος σε κλειστούς δημόσιους χώρους; Γνωρίζουν πως η προστασία της ατομικής ελευθερίας, στη συγκεκριμένη περίπτωση, αντιστοιχεί σε 1500 νεκρούς ετησίως; Αν το γνωρίζουν, και το αποδέχονται ως αναγκαίο τίμημα στον βωμό της ατομικής ελευθερίας, είναι επικίνδυνοι. Αν δεν το γνωρίζουν, μάλλον συζητάμε άπαντες στον αέρα, χωρίς να ξεκινάμε από τα πραγματικά δεδομένα του προβλήματος, που καλούμαστε να αναλύσουμε. Η δεύτερη στάση, που αποφεύγει τα νούμερα και τις στατιστικές, βάζοντας στην θέση τους ιδεολογήματα, είναι δυστυχώς ενδημική στον δημόσιο διάλογο στη χώρα μας. Ψάξτε την πίσω από κάθε αποτυχία μας ή, αν θέλετε, κάθε χρεωκοπία μας.

Η συγκεκριμένη αποτυχία, αυτή που αφορά στην εφαρμογή του αντικαπνιστικού νόμου, ήταν προδιαγεγραμμένη. Όπως σε τόσα άλλα θέματα οργάνωσης του δημόσιου χώρου, δεν χρειαζόταν να ανακαλύψουμε την Αμερική, αλλά απλώς να αντιγράψουμε όσα ήδη εφάρμοζαν οι «κουτόφραγκοι» με προσαρμογές στην δική μας, την ελληνική πραγματικότητα. Να φροντίσουμε δηλαδή να έχουμε ενισχυμένους μηχανισμούς ελέγχου και ιδιαίτερα υψηλά πρόστιμα για τους παραβάτες, αφού έχει αποδειχθεί πως συμμορφωνόμαστε δυσκολώτερα από εκείνους σε περιοριστικούς νόμους. Κάναμε ακριβώς το αντίθετο. Με ανύπαρκτους μηχανισμούς ελέγχου και τη δημόσια συζήτηση να αποκρύπτει τους τραγικούς αριθμούς, συνεχίζουμε να θρηνούμε ετησίως 1500 ανθρώπινες απώλειες και πολλές χιλιάδες αναπηρίες συνανθρώπων μας, για να είμαστε «ελεύθεροι».

Αποτυγχάνουμε όχι επειδή δεν μπορούμε, αλλά επειδή δεν αποφασίζουμε να επιτύχουμε. Η παρουσία των σημαντικότερων παραμέτρων που μας οδηγούν σε αποτυχίες αναδεικνύονται στον αντικαπνιστικό νόμο: δεν ασχολούμαστε με τα δεδομένα των προβλημάτων (τους αριθμούς), αλλά καθορίζουμε τη στάση μας με ιδεολογήματα. Δεν αλλάζουμε πάγιους κοινωνικούς και πολιτιστικούς εθισμούς μας, ακόμα κι όταν αποδεικνύονται καταστροφικοί. Δεν θέλουμε να σεβόμαστε νόμους και κανόνες και γι αυτό δεν δημιουργούμε αξιόπιστους μηχανισμούς για την τήρηση τους.

(Δημοσιεύθηκε στους “Ρυθμούς της Καρδιάς”, διμηνιαία έκδοση του ΕΛ.Ι.ΚΑΡ., τεύχος Μαίου/Ιουνίου)

 

 

 

 

123..
«
»